Chuyển đến nội dung
MINH VO Ghi chép từ công việc
của một kỹ sư tại Việt Nam
Cơ bản10 phút đọc

Ảnh đáp ứng: chọn độ phân giải theo ô hiển thị

Tính độ rộng thẻ và nhu cầu điểm ảnh, rồi dùng srcset, sizes và CSS nhất quán; kiểm tra cả cỡ chữ ban đầu lớn và tệp trình duyệt thực sự chọn.

Mô hình bố cục trình duyệt bằng giấy màu ô liu và be, gồm trang máy tính và trang điện thoại hẹp hơn

Ảnh đáp ứng cho phép trình duyệt chọn tài nguyên theo kích thước ảnh đang hiển thị và mật độ điểm ảnh của thiết bị. CSS điều khiển khung hiển thị. Thuộc tính srcset và sizes mô tả các tài nguyên ứng viên và độ rộng dự kiến của khung ấy. Hai phần cần khớp với bố cục để tránh tải thừa hoặc kéo giãn ảnh tới mức thiếu nét.

Điểm bắt đầu hữu ích là phép tính. Trước khi thêm dịch vụ tối ưu ảnh, bạn hãy tính thẻ thực sự rộng bao nhiêu. Khi đó, mỗi kích thước xuất có một lý do, thay vì chỉ là danh sách số được chọn tùy ý.

Suy ra độ rộng của thẻ

Xét lưới minh họa có khoảng đệm 16 CSS pixel ở mỗi bên. Dưới điểm chuyển 48rem, lưới có một cột. Khi đạt điểm chuyển, nó có hai cột với khoảng cách 24 pixel. Tổng độ rộng không vượt quá 1200 pixel và đã bao gồm phần đệm.

Với cỡ chữ ban đầu 16px, điểm chuyển 48rem bằng 768 pixel. Ở khung nhìn rộng 376 pixel, một thẻ rộng 376 trừ 32, tức 344 CSS pixel. Ở khung nhìn 1000 pixel, hai thẻ chia nhau 1000 trừ 32 trừ 24 pixel, nên mỗi thẻ rộng 472 pixel. Khi lưới đạt giới hạn 1200 pixel, mỗi thẻ rộng 572 pixel.

<img
  src="/images/bouquet-640.webp"
  srcset="/images/bouquet-400.webp 400w,
          /images/bouquet-640.webp 640w,
          /images/bouquet-800.webp 800w,
          /images/bouquet-1200.webp 1200w"
  sizes="(min-width: 48rem) and (min-width: 1200px) 572px,
         (min-width: 48rem) calc((100vw - 56px) / 2),
         (min-width: 1200px) 1168px,
         calc(100vw - 32px)"
  width="1200" height="900"
  alt="Hoa vàng và trắng được cắm trong bình gốm">

Điều kiện dành cho lưới hai cột đã chạm giới hạn kiểm tra cả hai mốc. Nếu cỡ chữ ban đầu của trình duyệt là 32px, 48rem bằng 1536px, nên khung nhìn 1280px vẫn chỉ có một cột. Lưới đã chạm giới hạn 1200px, để lại ô ảnh 1168px sau khi trừ đệm. Nhánh thứ ba của sizes xử lý trường hợp này. Khai báo 572px chỉ vì khung nhìn đã vượt 1200px sẽ đánh giá thiếu độ rộng. Điều kiện media phải nhất quán với CSS cả khi người đọc đổi cỡ chữ ban đầu trong trình duyệt.

Các tài nguyên ở đây là những bản xuất giả định có cùng cách cắt và tỷ lệ khung hình. Mỗi mô tả độ rộng phải đúng với số pixel nội tại của tệp. Tên tệp có số 800 không làm ảnh rộng 800 pixel; cần kiểm tra chính tệp đó.

Hướng dẫn ảnh đáp ứng của MDN giải thích vai trò của độ rộng ứng viên và kích thước nguồn. Trình duyệt dùng thông tin này khi chọn tài nguyên, có thể trước khi biết đầy đủ bố cục CSS.

Mật độ điểm ảnh làm thay đổi tài nguyên cần thiết

CSS pixel là đơn vị bố cục, không nhất thiết tương ứng với một điểm ảnh vật lý trên màn hình. Với tỷ lệ điểm ảnh thiết bị danh nghĩa bằng hai, thẻ 344 CSS pixel tương ứng với khoảng 688 pixel tài nguyên theo chiều ngang. Ứng viên rộng 800 pixel có thể đáp ứng nhu cầu danh nghĩa đó mà không phải tải tệp 1200 pixel.

Phép tính giải thích các lựa chọn được cung cấp; nó không bảo đảm mọi trình duyệt sẽ chọn cùng tệp. Trình duyệt có thể xét tài nguyên đã lưu đệm và chính sách chọn nguồn riêng. Khi xác minh hành vi thật, kiểm tra currentSrc và yêu cầu mạng.

Ở thẻ rộng 572 pixel với mật độ hai, nhu cầu danh nghĩa là 1144 pixel. Ứng viên 1200 pixel lúc này có mục đích rõ ràng. Cùng một tệp có thể quá lớn cho tình huống này nhưng phù hợp với tình huống khác.

Khung nhìn 376 pixel tạo thẻ 344 CSS pixel; khung nhìn 1000 pixel tạo hai thẻ 472 pixel, rồi mật độ thiết bị nhân độ rộng tài nguyên danh nghĩaMở ảnh kích thước đầy đủ ↗

Hình dùng kích thước bố cục minh họa, không phải dữ liệu lưu lượng đo được. Nó cho thấy riêng độ rộng khung nhìn chưa đủ: số cột, khoảng cách, phần đệm và mật độ đều tác động tới độ phân giải hữu ích.

Sizes mô tả ô ảnh, không đặt kiểu hiển thị

Đổi sizes không làm ảnh nhìn nhỏ hơn. Nó đổi thông tin cung cấp cho quá trình chọn nguồn. CSS vẫn phải giới hạn ảnh trong khung dự kiến, thường bằng hiển thị dạng khối, dùng toàn bộ độ rộng có sẵn và để chiều cao tự tính.

Giá trị sai như 100vw cho ảnh nhỏ ở thanh bên có thể khiến trình duyệt tải quá lớn. Giá trị quá nhỏ có thể dẫn tới tài nguyên thiếu nét khi bị kéo giãn. Hãy giữ cấu hình ảnh và bố cục trong cùng thành phần hoặc một hợp đồng được ghi rõ, để chúng không lệch nhau sau lần thiết kế lại.

Thuộc tính width và height dành trước tỷ lệ khung hình khi tài nguyên chưa tải xong. Chúng không bắt ảnh hiển thị đúng những kích thước đó nếu CSS đáp ứng đã đặt kích thước khác. Khi mọi ứng viên có cùng cách cắt, một tỷ lệ nhất quán giúp ảnh xuất hiện mà không đẩy phần nội dung bên dưới trong trường hợp thông thường.

Đổi độ phân giải khác với đổi bố cục trong ảnh

Danh sách ứng viên phía trên thay độ phân giải nhưng giữ nguyên cách sắp xếp chủ thể. Đôi khi bố cục hẹp cần cách cắt khác vì chủ thể quan trọng trở nên quá nhỏ. Đó là bài toán art direction, tức chủ động chọn bố cục ảnh theo ngữ cảnh, thường được biểu diễn bằng picture và các phần tử source có điều kiện media.

Ảnh ngang chụp cả nhóm và ảnh cắt sát một người không chỉ là hai độ phân giải của cùng bố cục. Kiểm tra văn bản thay thế còn đúng với mọi cách cắt được chọn. Nếu ảnh cắt bỏ vật được nhắc trong alt, cần xem lại cả cách chọn nguồn lẫn mô tả.

Chọn định dạng cũng có thể dùng các nguồn trong picture. Một trình duyệt nhận AVIF, trình duyệt khác dùng WebP hoặc JPEG dự phòng. Đây là một chiều lựa chọn nữa, nên đừng sinh mọi tổ hợp định dạng và độ rộng khi chưa xét dung lượng lưu trữ, thời gian dựng và lợi ích thực tế.

Biến giả định bố cục thành ví dụ chạy được

Để tái hiện các phép tính, đặt hai bản sao phần tử ảnh trong một div có lớp product-grid, nằm trực tiếp trong body của trang thử nhỏ. CSS sau bỏ lề mặc định thường có của body và đặt đúng phần đệm, khoảng cách, giới hạn đã dùng phía trên. Đây là cấu hình thử cho bố cục này, không phải bộ đặt lại kiểu toàn cục để chép vào ứng dụng bất kỳ.

body { margin: 0; }
.product-grid {
  box-sizing: border-box;
  inline-size: 100%;
  max-inline-size: 1200px;
  margin-inline: auto;
  padding-inline: 16px;
  display: grid;
  grid-template-columns: minmax(0, 1fr);
  gap: 24px;
}
@media (min-width: 48rem) {
  .product-grid { grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr)); }
}
.product-grid img {
  display: block;
  inline-size: 100%;
  block-size: auto;
}

Giá trị tối thiểu bằng không của mỗi track cho phép ảnh thu theo cột, thay vì để kích thước tối thiểu nội tại làm lưới rộng ra. border-box tính đệm bên trong giới hạn 1200px. Nếu thêm đường viền, thanh bên hoặc lớp bao có đệm, phép tính phải đổi. Biểu thức 100vw giả định lưới dùng độ rộng có sẵn của khung nhìn tới khi chạm giới hạn. Đặt nó trong vùng chứa hẹp hơn sẽ phá giả định, dù ảnh vẫn có vẻ nằm gọn trong khung.

Các con số chính xác khi chưa chạm giới hạn còn giả định đơn vị khung nhìn và vùng chứa lưới có cùng độ rộng có sẵn. Thanh cuộn kiểu truyền thống xuất hiện do tràn tự động có thể thu hẹp nội dung, trong khi đơn vị khung nhìn vẫn tính như không có thanh cuộn. Đặc tả CSS Values mô tả sự khác biệt này. Kiểm tra điều kiện đó trên trình duyệt đích trước khi coi phép tính của trang thử là mô tả chính xác cho mọi trang.

Đặc tả Media Queries quy định đơn vị độ dài tương đối trong truy vấn media dựa trên giá trị ban đầu, chịu ảnh hưởng của tùy chọn người dùng thay vì khai báo trong trang. Do đó, đặt html { font-size: 32px; } không phải cùng phép thử với trình duyệt có cỡ chữ ban đầu 32px. Cần giữ sự phân biệt này khi tái hiện trường hợp chữ lớn.

Ở khung nhìn 1280px, cỡ chữ ban đầu 16px tạo hai ô 572px; cỡ chữ ban đầu 32px giữ một ô 1168px vì mốc 48rem đã thành 1536pxMở ảnh kích thước đầy đủ ↗

Ô lớn hơn bộc lộ giới hạn của danh sách nguồn. Với mật độ hai, 1168 CSS pixel tương ứng với 2336 pixel tài nguyên danh nghĩa, vượt bản xuất lớn nhất 1200px đang cung cấp. sizes đúng không thể tạo chi tiết còn thiếu. Nếu tổ hợp này quan trọng với ảnh thật, hãy cân nhắc ứng viên lớn hơn và đo chi phí. Nếu chủ ý chấp nhận ảnh kém nét hơn ở mật độ ấy, cần coi đó là quyết định chất lượng rõ ràng, thay vì cho rằng danh sách đã bao phủ mọi điều kiện hiển thị.

Kiểm tra URL được chọn riêng với bố cục

Sau khi đặt các tệp thật vào đúng chỗ, chạy đoạn sau trong console của trình duyệt. decode() chờ ảnh hiện tại được giải mã hoặc trả về lỗi nếu không giải mã được. Thuộc tính currentSrc cho biết URL được chọn; riêng URL đó không chứng minh tệp tải thành công.

const image = document.querySelector('.product-grid img');
await image.decode();
console.table([{
  displayWidth: image.getBoundingClientRect().width,
  devicePixelRatio: window.devicePixelRatio,
  chosenUrl: image.currentSrc,
}]);

So sánh độ rộng với 344, 472 hoặc 572 CSS pixel ở các điều kiện trang thử tương ứng với cỡ chữ ban đầu thông thường. Sau đó xem kích thước thật và số byte truyền của tệp được chọn trong bảng network. Đừng suy số pixel được mã hóa từ tên tệp hay dùng URL làm bằng chứng giải mã thành công. Đặc tả chọn ảnh của HTML xác định mô tả ứng viên và cơ chế kích thước nguồn, đồng thời để trình duyệt có quyền quyết định trong quá trình chọn.

Bài tập: đổi khoảng cách giữa cột thành 40px nhưng giữ sizes cũ. Ở khung nhìn 1000px, mỗi thẻ còn 464px, trong khi biểu thức cũ báo 472px. Sửa phần trừ từ 56px thành 72px và độ rộng hai cột đã chạm giới hạn từ 572px thành 564px. Bạn tạo ra một sai lệch nhỏ, giải thích được, trước khi cần bất kỳ dịch vụ tối ưu nào. Thử tiếp với phần đệm của lớp bao để thấy vì sao hợp đồng bố cục quan trọng hơn tên các tệp xuất.

Kiểm tra tải mới ở nhiều độ rộng

Dùng trang cục bộ với tệp ứng viên thật và quan sát bảng network. Thử khung nhìn hẹp, khung nhìn hai cột và độ rộng máy tính đã chạm giới hạn. Ghi độ rộng hiển thị CSS, tỷ lệ điểm ảnh thiết bị, currentSrc, dung lượng truyền và kết quả nhìn thấy. Ảnh lớn đã nằm trong cache có thể ảnh hưởng lần quan sát sau, nên phân biệt tải mới với đổi kích thước một trang đã tải.

Đừng đặt lazy loading cho ảnh dự kiến là nội dung chính xuất hiện ngay khi mở trang chỉ vì thành phần mặc định áp dụng cho mọi ảnh. Ảnh ở xa bên dưới khung nhìn ban đầu có ưu tiên tải khác. Quyết định tùy thuộc vai trò của ảnh trong trang ấy.

Nếu vẫn tải tài nguyên lớn, so sánh độ rộng thật với điều kiện sizes đầu tiên khớp. Cách đối chiếu đó thường chỉ ra bố cục bị lệch rõ hơn việc thêm một tùy chọn nén.

Nguồn tham khảo & đọc thêm

  1. MDN: responsive images
  2. Media Queries: relative units and initial values
  3. MDN: HTMLImageElement currentSrc
  4. HTML: source sets and source sizes
  5. CSS Values: viewport units and scrollbars
← Về trang bài viết

Hình minh họa

100%