Giải mã lệnh cộng RV32I qua từng trường bit
Tách và dựng lại mã ADD, phân loại tập con ADD/SUB, kiểm tra kết quả modulo và phân biệt lệnh chưa hỗ trợ với lệnh bất hợp lệ.

Giải mã một lệnh RV32I là gán ý nghĩa cho các trường bit cố định trong từ 32 bit. Nếu bạn đang đọc đầu ra trình biên dịch, hãy bắt đầu bằng lệnh có toán hạng dễ nhận biết: add x5, x6, x7. Mã của nó là 0x007302B3, và mỗi phần trong con số đó có vai trò xác định.
RV32I là tập lệnh số nguyên cơ sở 32 bit, nên lệnh này cộng nội dung hai thanh ghi 32 bit rồi ghi 32 bit thấp của kết quả vào thanh ghi đích. Đặc tả RV32I quy định trường thanh ghi, hành vi số học và định dạng lệnh. Ví dụ này giải mã từ lệnh; nó không chạy trên bộ xử lý RISC-V vật lý.
Gắn nhãn các trường trước khi tách
ADD dùng định dạng R. Từ phía bit cao nhất, các trường là funct7, rs2, rs1, funct3, rd và opcode. rs1 và rs2 chỉ thanh ghi nguồn, còn rd chọn đích. Opcode nhận diện họ lệnh rộng; các trường chức năng phân biệt thao tác bên trong họ đó.
| Trường | Vị trí bit | Giá trị của lệnh ADD này |
|---|---|---|
| funct7 | 31 đến 25 | 0000000 |
| rs2 | 24 đến 20 | 00111, thanh ghi x7 |
| rs1 | 19 đến 15 | 00110, thanh ghi x6 |
| funct3 | 14 đến 12 | 000 |
| rd | 11 đến 7 | 00101, thanh ghi x5 |
| opcode | 6 đến 0 | 0110011 |
Mỗi trường thanh ghi có năm bit, đủ đặt tên 32 thanh ghi nguyên. Số hiệu thanh ghi là chỉ số, không phải giá trị đang lưu trong thanh ghi đó. Thấy 00111 ở rs2 nghĩa là đọc x7, không phải cộng hằng số bảy.
Vị trí trường cố định giúp bộ giải mã tìm chỉ số thanh ghi nguồn và đích trong lúc xác định thao tác. Những định dạng cơ sở khác dùng lại một số vị trí này, dù phần bit còn lại có thể biểu diễn giá trị tức thời.
Tách trường rồi dựng lại từ lệnh
Có thể tách trường bằng cách dịch bit thấp nhất của nó về vị trí không rồi áp mặt nạ có độ rộng thích hợp. Dựng lại từ ban đầu tạo kiểm tra thứ hai: dịch từng trường về chỗ cũ và kết hợp bằng OR.
word = 0x007302b3
fields = {
"opcode": word & 0x7f,
"rd": (word >> 7) & 0x1f,
"funct3": (word >> 12) & 0x7,
"rs1": (word >> 15) & 0x1f,
"rs2": (word >> 20) & 0x1f,
"funct7": (word >> 25) & 0x7f,
}
assert fields == {
"opcode": 0x33, "rd": 5, "funct3": 0,
"rs1": 6, "rs2": 7, "funct7": 0,
}
rebuilt = (fields["funct7"] << 25) | (fields["rs2"] << 20)
rebuilt |= (fields["rs1"] << 15) | (fields["funct3"] << 12)
rebuilt |= (fields["rd"] << 7) | fields["opcode"]
assert rebuilt == word
print(f"{rebuilt:08x}")
Kiểm tra bao quát số học trường bit của từ ADD này. Giới hạn của nó là chưa phân loại hoặc từ chối opcode khác như bộ giải mã tổng quát cần làm. Bộ giải mã đầy đủ còn phải kiểm tra tổ hợp chức năng hợp lệ và các phần mở rộng được bật. Tách trường từ một từ lệnh tùy ý luôn cho các con số, ngay cả khi từ đó không mã hóa lệnh được đích hỗ trợ.
Phân biệt ADD với mã lệnh gần nó
Đổi funct7 từ không thành nhị phân 0100000, giữ nguyên các trường khác, sẽ chọn SUB trong họ lệnh nguyên cơ sở. Từ lệnh trở thành 0x407302B3, biểu diễn sub x5, x6, x7. Chỉ số toán hạng không đổi, nhưng thao tác giờ lấy x6 trừ x7.
Cộng với hằng tức thời dùng định dạng và opcode khác. addi x5, x6, 7 cộng hằng bảy đã mở rộng dấu vào x6. Nó không đọc x7. Vì vậy, tên lệnh giải mã và cú pháp toán hạng là đối chiếu hữu ích với sơ đồ bit thô.
Đích cũng có ý nghĩa kiến trúc. Thanh ghi x0 luôn đọc ra không, và ghi vào nó không thay đổi giá trị ấy. Mã hóa rd bằng không có thể bỏ kết quả số học, nhưng kết luận mọi lệnh ghi x0 đều không có tác động là sai. Chẳng hạn, lệnh tải vẫn giữ hành vi ngoại lệ được đặc tả dù kết quả bị bỏ.
Nêu rõ tập con được hỗ trợ
Bước tiếp theo hữu ích là bộ phân loại hẹp có chủ đích, chỉ nhận ADD và SUB. Nó phải kiểm tra opcode, funct3 và funct7 cùng nhau. Chỉ khớp opcode 0x33 chưa đủ vì nhiều thao tác thanh ghi với thanh ghi dùng chung họ đó. Tương tự, trường năm bit ở vị trí rs2 không phải lúc nào cũng là thanh ghi nguồn: ADDI dùng các bit ấy như một phần hằng tức thời.
Ví dụ ADDI phía trên có mã 0x00730293. Opcode của nó là 0x13 nên bộ phân loại dưới trả về không có thao tác được hỗ trợ. Điều đó không làm lệnh bất hợp lệ: ADDI thuộc RV32I, nhưng nằm ngoài tập hai thao tác của bài tập. Khi viết trình gỡ lỗi, trình giả lập hoặc công cụ xem mã nhị phân, hãy giữ hai quyết định này riêng biệt. Một bộ giải mã không biết lệnh không đồng nghĩa ISA đích cấm lệnh ấy.
def classify_add_sub(word):
if not 0 <= word < 2**32:
raise ValueError("one unsigned 32-bit instruction word required")
if word & 0x7f != 0x33 or (word >> 12) & 7 != 0:
return None
return {0: "ADD", 0x20: "SUB"}.get((word >> 25) & 0x7f)
def arithmetic_effect(word, registers):
operation = classify_add_sub(word)
if operation is None:
raise ValueError("outside this ADD/SUB model")
rd, rs1, rs2 = (word >> 7) & 31, (word >> 15) & 31, (word >> 20) & 31
left = registers[rs1] if rs1 else 0
right = registers[rs2] if rs2 else 0
result = left + right if operation == "ADD" else left - right
after = list(registers)
after[0] = 0
if rd:
after[rd] = result & 0xffffffff
return after
assert classify_add_sub(0x007302b3) == "ADD"
assert classify_add_sub(0x407302b3) == "SUB"
assert classify_add_sub(0x00730293) is None # Valid ADDI, outside this subset.
registers = [0] * 32
registers[6], registers[7] = 0xffffffff, 2
assert arithmetic_effect(0x007302b3, registers)[5] == 1
assert arithmetic_effect(0x407302b3, registers)[5] == 0xfffffffd
rd_zero = 0x007302b3 & ~(31 << 7)
assert arithmetic_effect(rd_zero, registers) == registers
registers[6], registers[7] = 0x7fffffff, 1
assert arithmetic_effect(0x007302b3, registers)[5] == 0x80000000
print("ADD/SUB classification, modular results and x0 discard passed")
Mô hình giả định danh sách 32 mẫu bit thanh ghi và chỉ tính tác động số học lên đích. Nó không lấy lệnh từ bộ nhớ, tăng bộ đếm chương trình, xử lý bộ nhớ hay hiện thực môi trường thực thi. Danh sách thanh ghi ban đầu tách khỏi trạng thái trả về để kiểm tra có thể so trước và sau, không nhầm toán hạng đọc với đích đã cập nhật.
Khi x6 bằng 0xffffffff và x7 bằng hai, ADD ghi một vì bit nhớ vượt bit 31 bị bỏ. SUB ghi 0xfffffffd. Khi x6 bằng 0x7fffffff và x7 bằng một, ADD ghi 0x80000000 dù diễn giải có dấu đi từ số dương lớn nhất sang số âm nhỏ nhất. ADD của RV32I không gây ngoại lệ tràn số học; phần mềm cần phép cộng có kiểm tra phải bổ sung bước kiểm tra đó.
Trường hợp thanh ghi đích là x0 xác nhận rằng lệnh số học cụ thể này bỏ kết quả. Nó không biện minh cho việc xóa mọi lệnh có rd bằng không. Để luyện tập, đổi các trường nguồn để cả hai chỉ x0, rồi đổi rd trùng một thanh ghi nguồn và dự đoán kết quả bằng các giá trị trước lệnh. Trường bit xác định những phụ thuộc đó trước khi xét định thời pipeline.
Tách từ lệnh khỏi các byte của nó
Ở cách xem byte little-endian, 0x007302B3 xuất hiện thành B3 02 73 00 tại các địa chỉ tăng dần. Opcode vẫn chiếm bit sáu tới không của từ lệnh. Đảo thứ tự byte hiển thị trước khi xác định cách biểu diễn bộ nhớ có thể biến bộ giải mã đúng thành bài tập khó hiểu.
Tệp nhị phân còn chứa dữ liệu, header và có thể các mã lệnh độ dài khác nhau khi bật phần mở rộng. Bắt đầu tại byte tùy ý rồi coi mỗi bốn byte là một lệnh RV32I không phải cách giải mã đáng tin cậy. Cần biết định dạng tệp thực thi, điểm vào, thuộc tính kiến trúc và quy tắc căn chỉnh lệnh.
Assembler hoặc disassembler có thể tự động hóa, nhưng tên thay thế đôi khi che lệnh bên dưới. Tên mv hoặc nop hiển thị có thể tương ứng lệnh cơ sở với toán hạng đặc biệt. Với ADD này, ví dụ dùng tên thanh ghi x tường minh để chưa đưa thêm tên ABI trước khi hiểu mã hóa.
Dùng kết quả giải mã để trả lời câu hỏi phần mềm
Giả sử trình biên dịch phát ADD này trong vòng lặp. Mã hóa cho biết nó đọc và ghi thanh ghi kiến trúc nào. Nó không cho biết thao tác có bị chờ, đơn vị thực thi vật lý nào xử lý, hay có lệnh khác được phát cùng chu kỳ. Đó là câu hỏi về vi kiến trúc và tải công việc.
Hợp đồng lệnh vẫn là bằng chứng hữu ích. Nó giúp phân biệt toán hạng thanh ghi với hằng tức thời, nhận ra phụ thuộc thật và kiểm tra mã nhị phân nhắm đúng ISA. Hãy đọc các dữ kiện đó từ đặc tả trước, rồi dùng tài liệu hiện thực hoặc phép đo cho phát biểu về tốc độ. Giải mã chính xác 32 bit là kết quả nhỏ, nhưng bạn có thể tự dựng lại để xác minh.